ทำไมโรงอาหารพนักงานต้องผ่าน เกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร ของกรมอนามัย
- 09/10/25
“อาหารกลางวัน” ในโรงงานหรือออฟฟิศ ไม่ได้เป็นเพียงมื้อหนึ่งของวัน แต่คือพลังหลักที่หล่อเลี้ยงสมรรถนะการทำงานของพนักงานทั้งองค์กร โรงอาหารที่ไม่สะอาดหรือจัดการไม่ถูกสุขลักษณะ อาจนำมาซึ่งการระบาดของโรคทางอาหารและการลาป่วยจำนวนมาก
ในทางกลับกัน โรงอาหารที่ผ่าน เกณฑ์สุขาภิบาลอาหารของกรมอนามัย จะเป็นรากฐานสำคัญของ “องค์กรสุขภาพดี (Healthy Organization)” ที่พนักงานมั่นใจ อิ่มอร่อย และปลอดภัยในทุกวัน
เกณฑ์สุขาภิบาลอาหารของกรมอนามัยคืออะไร
กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข กำหนด “เกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร” เพื่อเป็นมาตรฐานกลางสำหรับสถานประกอบการด้านอาหารทั่วประเทศ ไม่ว่าจะเป็นร้านอาหาร โรงอาหาร หรือโรงครัวในองค์กร เพื่อควบคุมให้ “อาหารที่จำหน่าย”
1. สถานที่และสิ่งแวดล้อมต้องสะอาด ปลอดภัย
• พื้น ผนัง และเพดาน ต้องเรียบ ทำความสะอาดง่าย ไม่มีรอยแตกหรือรั่วซึม
• มีการระบายอากาศที่ดี แสงสว่างเพียงพอ
• พื้นที่ครัว แยกจากพื้นที่รับประทานอาหารและพื้นที่ทิ้งขยะ
• ไม่มีสัตว์พาหะ เช่น หนู แมลงวัน หรือแมลงสาบ
📌 เหตุผลที่สำคัญ: สภาพแวดล้อมที่สกปรกหรืออับชื้นคือแหล่งสะสมของเชื้อโรคที่ปนเปื้อนลงสู่อาหารได้โดยตรง
2. น้ำสะอาดและระบบจัดการของเสีย
• น้ำที่ใช้ปรุงอาหาร ล้างจาน หรือล้างมือ ต้องเป็น “น้ำสะอาดตามเกณฑ์กรมอนามัย”
• ต้องมีระบบกำจัดน้ำเสียและขยะที่ถูกต้อง เช่น แยกขยะอินทรีย์ ขยะรีไซเคิล
• ไม่ปล่อยน้ำเสียลงพื้นที่สาธารณะโดยตรง
📌 เหตุผลที่สำคัญ: น้ำเป็นแหล่งแพร่เชื้อโรคหลักในโรงอาหาร การไม่มีระบบบำบัดอาจทำให้เชื้อโรคสะสมและย้อนกลับสู่ครัวได้
3. อุปกรณ์และภาชนะต้องสะอาด แยกประเภทชัดเจน
• อุปกรณ์ประกอบอาหาร เช่น เขียง มีด กระทะ ต้องแยก “ดิบ” และ “สุก” อย่างชัดเจน
• ภาชนะล้างทำความสะอาดด้วยน้ำร้อนหรือน้ำยาฆ่าเชื้อ
• หลังล้าง ต้องผึ่งให้แห้งในตะแกรงหรือที่คว่ำ ไม่วางบนพื้น
📌 เหตุผลที่สำคัญ: เชื้อโรคจากอาหารดิบ เช่น เนื้อหมูหรือไก่ สามารถปนเปื้อนสู่อาหารที่สุกแล้วได้ (เรียกว่า cross-contamination) ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคอาหารเป็นพิษจำนวนมาก
4. ผู้สัมผัสอาหารต้องมีสุขลักษณะที่ดี
• คนทำอาหารต้องใส่หมวกคลุมผม ผ้ากันเปื้อน และเสื้อสะอาด
• ห้ามสวมเครื่องประดับขณะปรุงอาหาร
• ต้องผ่านการอบรมหลักสูตร “ผู้สัมผัสอาหาร” และมีใบรับรองจากสาธารณสุข
• ต้องตรวจสุขภาพประจำปี เช่น ตรวจหาเชื้อก่อโรคทางอาหาร และสุขภาพทั่วไป
📌 เหตุผลที่สำคัญ: พฤติกรรมของคนทำอาหารคือจุดเสี่ยงสูงสุด มือหรือเล็บที่ไม่สะอาดอาจเป็นตัวนำเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายผู้บริโภคได้โดยตรง
5. การจัดการอาหารและโภชนาการ
• วัตถุดิบต้องสดใหม่และเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม (เช่น เนื้อสดแช่เย็น ≤5°C)
• ปรุงอาหารให้สุกทั่วถึง และเก็บในภาชนะปิดมิดชิด
• ไม่ใช้วัตถุเจือปนอาหารเกินมาตรฐานที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนด
• จัดเมนูอาหารที่มีสัดส่วนสารอาหารครบถ้วน
📌 เหตุผลที่สำคัญ: นอกจากความสะอาดแล้ว “คุณค่าทางโภชนาการ” ก็เป็นสิ่งที่กรมอนามัยเน้น เพราะอาหารในโรงงานหรือออฟฟิศคือแหล่งพลังงานหลักของพนักงานตลอดวัน
เมื่อผ่านเกณฑ์ จะได้รับอะไรบ้าง?
เมื่อโรงอาหารผ่านการตรวจประเมินครบทุกหมวด จะได้รับ “ตรารับรองสุขาภิบาลอาหาร (Food Sanitation Standard)” จากกรมอนามัย ซึ่งสามารถติดหน้าร้านเพื่อแสดงให้เห็นว่า
โรงอาหารแห่งนี้ผ่านการตรวจมาตรฐานด้านความสะอาด ปลอดภัย และถูกสุขลักษณะ
สิ่งนี้ไม่เพียงสร้างความมั่นใจให้พนักงาน แต่ยังช่วยให้องค์กร
• นำไปใช้เป็น หลักฐานในรายงาน ESG/CSR ด้านสุขภาพ
• เพิ่มคะแนนในมาตรฐาน ISO 45001 / Occupational Health & Safety
• ใช้เป็น จุดขายทางภาพลักษณ์ สำหรับลูกค้าและพันธมิตรธุรกิจ
เกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร ไม่ใช่แค่สะอาด แต่คือ “ระบบบริหารจัดการสุขภาพ”
หลายองค์กรเข้าใจผิดว่า “ผ่านเกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร” แปลว่าแค่ทำความสะอาดครัวให้เงา แต่ในความจริงแล้ว เกณฑ์นี้คือ “ระบบบริหารความปลอดภัยทางอาหาร” ที่มีการตรวจสอบเป็นรอบ มีการอบรม และติดตามต่อเนื่อง ซึ่งถ้าทำอย่างต่อเนื่อง จะเกิดผลลัพธ์ 3 ประการใหญ่คือ
1.พนักงานสุขภาพดีขึ้น → ประสิทธิภาพงานสูงขึ้น
2.องค์กรประหยัดค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพและการลาป่วย
3.สร้างวัฒนธรรมองค์กรที่ใส่ใจสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
เวิร์กช็อป “Clean Food Good Taste” โดย SAKID ยกระดับสู่โรงอาหารสุขภาพที่ได้ใบรับรอง
SAKID ร่วมกับนักกำหนดอาหารและกรมอนามัย จัดเวิร์กช็อป “Clean Food Good Taste & Healthy Canteen” เพื่อให้องค์กรสามารถ
• เรียนรู้หลักเกณฑ์การตรวจสุขาภิบาลอาหาร
• ปฏิบัติจริงในการประเมินและปรับปรุงโรงอาหาร
• เตรียมยื่นขอใบรับรอง Clean Food Good Taste
• รับคำปรึกษาจากนักกำหนดอาหารมืออาชีพ
บริการนี้ครอบคลุมทั้งการตรวจประเมินโรงอาหาร, อบรมพนักงานครัว และออกเอกสารรับรองสุขาภิบาลอาหาร เพื่อให้โรงอาหารในองค์กรสามารถผ่านการตรวจได้อย่างมั่นใจ
👉สนใจ WORKSHOP Healthy Canteen สำหรับแม่ครัว พ่อครัว
ทำไมต้องเลือก SAKID เป็นที่ปรึกษาโรงอาหารสุขภาพ
เพราะ SAKID ไม่ได้แค่สอนให้ “สะอาดและอร่อย” แต่เราดูแลครบตั้งแต่ต้นจนถึงการตรวจรับรองจริง
• ตรวจสุขาภิบาลโรงอาหารตามเกณฑ์กรมอนามัย
• อบรมพนักงานครัวโดยนักกำหนดอาหารมืออาชีพ
• ออกแบบเมนู Clean Food Good Taste เฉพาะองค์กร
• เตรียมเอกสารยื่นขอใบรับรองพร้อมติดตามผล
📌 สนใจสมัครเข้าร่วมโครงการ เกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร/Healthy Canteen / Clean Food Good Taste ปรึกษากับ SAKID
การยกระดับโรงอาหารในองค์กรให้ได้มาตรฐาน เกณฑ์สุขาภิบาลอาหาร ไม่ใช่แค่เรื่องของ “ความสะอาดในครัว” แต่มันคือจุดเริ่มต้นของการสร้าง “วัฒนธรรมสุขภาพที่ดี” ภายในที่ทำงานเมื่ออาหารทุกจานปลอดภัย สดใหม่ และอร่อยอย่างเหมาะสม พนักงานก็จะรู้สึกมั่นใจ มีพลัง และรู้ว่าบริษัทใส่ใจสุขภาพของพวกเขาจริง ๆ นั่นคือพลังเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนบรรยากาศการทำงานให้ดีขึ้นได้ทุกวัน
สนใจทำมาตรฐานโรงอาหาร หรือโรงอาหารสุขภาพ แต่หากไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร ปรึกษา SAKID ได้ เราไม่ใช่แค่ผู้นำกิจกรรมสุขภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นที่ปรึกษาช่วยออกแบบกิจกรรมสุขภาพให้เหมาะสมกับแต่ละองค์กร รวมทั้งวิเคราะห์ผลลัพธ์ทางสุขภาพให้จบครบในที่เดียว ทำให้คนในองค์กรมีสุขภาพดีอย่างยั่งยืน
Workshop กับ SAKID เรื่องการดูแลสุขภาพ ไม่ว่าจะเรื่องอาหาร ทำอาหารสุขภาพ Cooking class สุขภาพจิตปรึกษานักจิตวิทยาแบบรายบุคคลหรือทำกิจกรรมคลาสกลุ่ม นักกายภาพออฟฟิศซินโดรม โดยเรามีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางที่จะมาให้ความรู้เข้าใจแบบย่อยง่ายและลองทำกิจกรรมร่วมกัน อาทิเช่น คลาสโยคะ คลาสซุมบ้า คลาสออกกำลังกายหลังเลิกงาน สามารถสอบถามและช่วยออกแบบ Workshop ให้ตรงกับไลฟ์สไตล์พนักงานในบริษัทได้
แหล่งอ้างอิง
กรมอนามัย. (2565). คู่มือเกณฑ์สุขาภิบาลอาหารสำหรับสถานที่จำหน่ายอาหาร. กระทรวงสาธารณสุข.
World Health Organization. (2021). Five Keys to Safer Food Manual. WHO Press.
Thai Health Promotion Foundation. (2566). โครงการโรงอาหารสุขภาพดีในสถานประกอบการ.
SAKID. (2024). โภชนาการในองค์กร: ดูแลสุขภาพพนักงานผ่านมื้ออาหารที่สมดุล. www.sakid.app/blog/โภชนาการในองค์กร
บทความที่น่าสนใจ
Zumba (ซุมบ้า) Class หลังเลิกงาน
กิจกรรม Workshop “คลาสซุมบ้า”
เมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568 SAKID ได้จัดกิจกรรม “คลาสซุมบ้า” ที่สำนักงาน บริษัท ภิรัช โดยครูสอนเต้นซุมบ้ามืออาชีพ ที่จะพาพนักงานขยับร่างกายหลังเลิกงาน ด้วยการเต้นซุมบ้า ตามจังหวะเพลง แบบคาดิโอ ค่อยๆขยับตัวเต้นกันจนได้เหงื่อเผาผลาญลดน้ำหนักกัน
WFH ในหน้าร้อนอย่างไร สบายกายและกระเป๋า
สภาวะฝุ่นPM 2.5 ซึ่งเป็นสถานการณ์วิกฤติมลพิษทางอากาศที่หลายพื้นที่ในประเทศไทยกำลังเผชิญมาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะจังหวัดเชียงใหม่ที่วัดค่าดัชนีคุณภาพอากาศ (Air Quality Index : AQI) สูงถึง 372 ณ วันที่ 7 เมษายน พ.ศ.2566 ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับอันตรายมีผลกระทบต่อสุขภาพ จังหวัดเชียงใหม่จึงกลายเป็นเมืองที่มีอากาศแย่อันดับหนึ่งของโลก จนผู้ว่าฯต้องออกประกาศขอความร่วมมือทุกหน่วยงาน Work from Home
SET Start healthy strong together with SAKID
จบไปแล้วสำหรับกิจกรรม SET Start healthy strong together ที่แข่งขันทำภาารกิจสุขภาพดี โดยผ่าน SAKID application ตลอดระยะเวลากันยายน– พฤศจิกายน 67 มีการออกแบบภารกิจสุขภาพทั้งปรับเรื่องอาหาร ลดไขมัน เพิ่มผักใย และออกกำลังกายให้เหมาะสมพร้อมด้วยโค้ชนักกำหนดอาหารวิชาชีพดูแลเป็นรายบุคคลในการปรับการกินอาหารตามภารกิจในแต่ละวัน โดยได้มีการจัดแบ่งทีมทั้งหมด 4 ทีมเพื่อแข่งขันสุขภาพดีและได้รับรางวัลโดยคนที่มีคะแนนสูงสุดในแต่ละทีมจะได้รางวัลพิเศษอีกด้วย ในกิจกรรมนี้ทุกคนได้ที่เข้าร่วมได้ปรับเปลี่ยนโดยการกินน้ำเปล่าเพิ่มมากขึ้น เดินกันเพิ่มมากขึ้น และส่งรูปอาหารที่กินมีผักเพิ่มขึ้นในแต่ละมื้อ
สมาร์ทวอทช์ ในการดูแลสุขภาพพนักงาน
ปัจจุบัน Smart Watch กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการดูแลสุขภาพของพนักงานในองค์กรต่างๆ ทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็น สมาร์ตวอทช์ (Smartwatch), สายรัดข้อมือเพื่อสุขภาพ (Fitness Tracker), หรือแม้แต่อุปกรณ์ที่ช่วยติดตามสัญญาณชีพแบบเรียลไทม์ องค์กรชั้นนำเริ่มนำ สมาร์ตวอทช์ มาใช้เพื่อเสริมสร้างสุขภาพของพนักงาน ช่วยลดปัญหาสุขภาพเรื้อรัง และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานอย่างยั่งยืน
WORKSHOP เริ่มต้นดูแลสุขภาพดี เริ่มต้นที่ตัวเรา
กิจกรรม Workshop “เรื่มต้นดูแลสุขภาพดี เริ่มต้นที่ตัวเรา”
เมื่อวันที่ 20 กรกฎาคม 2566 SAKID ได้จัดกิจกรรม Workshop “เริ่มต้นดูแลสุขภาพดี เริ่มต้นที่ตัวเรา ” โดยนักกำหนดอาหาร มีการทำแบบประเมินตัวเองและเข้าใจสุขภาพตัวเอง เทคนิคการปรับมื้ออาหารให้สุขภาพดีและลดน้ำหนักได้ และมีคลาสแนะนำการออกกำลังกายทำเมื่อไรก็ได้ง่ายๆ ไม่ว่าจะเป็นการออกกำลังกายพัฒนาระบบไหลเวียนเลือด หัวใจ กล้ามเนื้อ ลดอาการoffice syndrome โดยนักวิทยาศาสตร์การกีฬา
เข้าใจ “ออฟฟิศซินโดรม” พร้อมวิธีป้องกันเบื้องต้นที่ทุกคนควรรู้
ออฟฟิศซินโดรม คืออะไร อาการ สาเหตุและพฤติกรรมเสี่ยง วิธีปรับเปลี่ยนพฤติกรรมและวิธีป้องกันออฟฟิศซินโดรมเบื้องต้น ที่คนทำงานและบริษัทต้องรู้
