Clean Food Good Taste กับการทำโรงอาหารสุขภาพในองค์กร

หลักเกณฑ์ Clean Food Good Taste คืออะไร

“Clean Food Good Taste” หรือชื่อไทยเต็ม ๆ คือ “อาหารสะอาด รสชาติดี”
เป็นมาตรฐานจากกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ที่ใช้ประเมินคุณภาพร้านอาหารและโรงอาหารทั่วประเทศ โดยมีเป้าหมายให้ผู้บริโภคได้รับอาหารที่ ปลอดภัย ถูกสุขลักษณะ และมีรสชาติอร่อยพอดีปาก

ผลวิจัยของกรมอนามัยระบุว่า โรงอาหารที่ผ่านเกณฑ์ Clean Food Good Taste สามารถลดความเสี่ยงโรคทางเดินอาหารในพนักงานได้ถึง 35% และช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานโดยรวมในระยะยาว

1. สุขาภิบาลอาหาร (Food Sanitation)

หัวใจของมาตรฐาน Clean Food Good Taste คือ “การจัดการสุขาภิบาลที่ดี”
ครัวต้องสะอาด ปลอดเชื้อ และมีการจัดการขยะอย่างถูกวิธี รวมถึงสภาพแวดล้อมโดยรอบต้องไม่เอื้อต่อการปนเปื้อน

ตัวอย่างเกณฑ์สุขาภิบาลที่กรมอนามัยใช้ตรวจ

• มีอ่างล้างมือและสบู่เพียงพอ แยกจากบริเวณล้างจาน

• มีระบบระบายน้ำเสียที่ไม่ไหลย้อนกลับ

• ไม่มีแมลงหรือสัตว์นำโรค เช่น หนู แมลงวัน

• อุปกรณ์ทำอาหารทำจากวัสดุที่ไม่เป็นสนิม และทำความสะอาดได้ง่าย

เป้าหมาย: ให้ทุกจานที่เสิร์ฟ “ปลอดภัยตั้งแต่เตา จนถึงโต๊ะอาหาร”

2.วัตถุดิบสะอาด ปลอดภัย และตรวจสอบได้

วัตถุดิบคือจุดเริ่มต้นของอาหารที่ดี ทุกอย่างต้องมาจากแหล่งผลิตที่ได้มาตรฐาน เช่น ผักผลไม้ต้องปลอดสารตกค้าง เนื้อสัตว์ต้องสดใหม่ ไม่มีกลิ่นหรือสีผิดปกติ

แนวทางที่โรงอาหารควรทำ

• ตรวจสอบแหล่งซื้อวัตถุดิบ มีใบรับรอง GAP หรือใบรับรองมาตรฐานอื่น ๆ

• แยกวัตถุดิบดิบ–สุก ระหว่างขนส่งและจัดเก็บ

• เก็บอาหารแช่เย็นในอุณหภูมิไม่เกิน 5°C และอาหารร้อนมากกว่า 60°C

เป้าหมาย: ป้องกันการปนเปื้อนก่อนถึงขั้นตอนปรุง

3. การปรุงและการจัดเก็บที่ถูกหลัก

พนักงานครัวทุกคนควรผ่านการอบรม “หลักสุขาภิบาลอาหาร” จากหน่วยงานที่กรมอนามัยรับรอง เพื่อให้เข้าใจการปฏิบัติที่ปลอดภัยระหว่างการปรุงและบริการ

เกณฑ์สำคัญที่ตรวจ

• ผู้ปรุงอาหารสวมหมวกคลุมผมและผ้ากันเปื้อนตลอดเวลา

•  ไม่สัมผัสอาหารด้วยมือเปล่า ใช้ที่คีบหรือถุงมือ

• มีการล้างมือก่อน–หลังจับอาหาร

• แยกอุปกรณ์ปรุงอาหารดิบและอาหารสุก เช่น เขียงและมีด

• อาหารที่ปรุงเสร็จต้องไม่วางทิ้งเกิน 4 ชั่วโมงก่อนเสิร์ฟ

เป้าหมาย: ลดความเสี่ยงของเชื้อโรคในอาหารที่อาจเกิดจากการปรุงไม่ถูกสุขลักษณะ

4. การบริการและสถานที่รับประทาน

โรงอาหารที่ดีไม่ได้จบแค่ในครัว แต่ต้องให้พนักงานกินในพื้นที่ที่ “สะอาด สบายตา และสุขลักษณะดี” ด้วย

แนวทางตามเกณฑ์กรมอนามัย

• โต๊ะอาหารและเก้าอี้ต้องสะอาด ไม่มีคราบน้ำมันหรือเศษอาหาร

• พื้นห้องอาหารไม่ลื่น ไม่มีน้ำขัง

• มีถังขยะพร้อมฝาปิด และแยกประเภทขยะ

• มีระบบล้างจานที่ใช้น้ำร้อนหรือน้ำยาฆ่าเชื้อ

• มีจุดล้างมือพร้อมสบู่สำหรับผู้บริโภค

เป้าหมาย: ให้ทุกมื้อของพนักงานสะอาดตั้งแต่จานจนถึงบรรยากาศรอบตัว

5. รสชาติและคุณค่าทางโภชนาการ

“Clean Food” ต้องคู่กับ “Good Taste”
ซึ่งหมายถึงการปรุงอาหารที่มีรสกลมกล่อมโดยไม่ใช้เครื่องปรุงเกินจำเป็น และยังคงคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วน

แนวทางที่กรมอนามัยแนะนำ

• ใช้น้ำมันพืชชนิดดีต่อสุขภาพ เช่น น้ำมันรำข้าว น้ำมันถั่วเหลือง

• ลดการใช้ผงชูรสและน้ำตาล

• มีเมนูผักหรือโปรตีนไขมันต่ำในทุกวัน

• มีการคำนวณสารอาหารเบื้องต้น เช่น ปริมาณพลังงานและโซเดียม

เป้าหมาย: ให้พนักงานได้ “อร่อยแบบสุขภาพดี” ไม่จืดชืด แต่ไม่เกินพอดี